पुणे : कोट्यवधींची विकासकामांची उधळण… पण पुणेकरांच्या सुरक्षेचं, वाहतुकीचं काय?
निवडणुकीच्या तोंडावर हजारो कोटी रुपयांच्या प्रकल्पांची उद्धाटने आणि जाहिरातींचा पाऊस सुरू असताना, पुणेकरांच्या मनात एकच मूलभूत प्रश्न आहे: या ‘विकास’ पर्वात आमचं जीवन खरोखर सुरक्षित आणि सुकर झालं आहे का? पुणे शहर आज एका वेगळ्याच विकास-दिशेने वाटचाल करत आहे. एका बाजूला मेट्रोचे जाळे, उड्डाणपूल, रिंगरोड आणि जलशुद्धीकरण प्रकल्पांची भव्य घोषणाबाजी सुरू आहे. निवडणुकीच्या तोंडावर कोट्यवधींच्या कामांचे भूमिपूजन व उद्धाटन समारंभ मोठ्या थाटामाटात पार पडत आहेत आणि पुणे महापालिकेच्या तिजोरीतून जाहिरातींवर अमाप खर्च होत आहे. ‘स्मार्ट सिटी’ आणि ‘जागतिक शहर’ म्हणून पुण्याची नवी ओळख तयार करण्याचा प्रयत्न सत्ताधाऱ्यांकडून होत आहे. मात्र, या चकचकीत विकासाच्या पडद्यामागे पुणेकरांना रोज भेडसावणारे दोन मोठे प्रश्न आजही अनुत्तरित आहेत: नागरिकांची ‘सुरक्षा’ आणि शहराची ‘वाहतूक व्यवस्था’.
वाहतूक कोंडीचा कर्दनकाळ
आज पुणेकरांचा सर्वाधिक वेळ आणि मनःशांती हिरावून घेणारी समस्या म्हणजे वाहतूक कोंडी.
अपूर्ण प्रकल्प: अनेक मोठे रस्ते आणि उड्डाणपुलांची कामे कासवगतीने सुरू आहेत. यामुळे शहरातील मुख्य रस्त्यांवर अक्षरशः इंच-इंच पुढे सरकावे लागते. या अपूर्ण कामांमुळे निर्माण झालेली धूळ आणि खड्डे यामुळे नागरिकांचे आरोग्यही धोक्यात आले आहे.
प्रदूषणाची वाढ: वाहतूक कोंडीमुळे इंधनाचा अपव्यय होतोच, पण हवेतील कार्बन आणि धुराचे प्रमाणही वाढले आहे. यामुळे फुफ्फुसांचे आजार आणि श्वसनाच्या तक्रारी वाढू लागल्या आहेत.
सार्वजनिक वाहतुकीचे अपयश: मेट्रोचा विस्तार होत असला तरी, ‘पहिल्या आणि शेवटच्या मैलाची कनेक्टिव्हिटी’ (First and Last Mile Connectivity) अजूनही कमकुवत आहे. पीएमपीएल बससेवेची वारंवारता आणि गुणवत्ता सुधारलेली नाही, ज्यामुळे नागरिक नाईलाजाने खासगी वाहनांचा वापर करत आहेत.
पुणेकरांच्या सुरक्षेचं काय?
पुणे शहर हे शिक्षणाचे आणि आयटीचे माहेरघर म्हणून ओळखले जाते. लाखो विद्यार्थी आणि नोकरदार येथे वास्तव्यास आहेत. परंतु, गेल्या काही वर्षांत गुन्हेगारीच्या घटनांमध्ये झालेली वाढ चिंताजनक आहे.
सुरक्षा विषयक आव्हान सद्यस्थिती आणि परिणाम
महिला सुरक्षा रात्री-अपरात्री छेडछाडीचे आणि सोनसाखळी चोरीचे प्रकार वाढले आहेत. सीसीटीव्ही यंत्रणा प्रभावीपणे कार्यान्वित नसल्याने गुन्हेगारांना भीती वाटत नाही.
पादचारी आणि सायकलस्वार फूटपाथवर झालेले अतिक्रमण आणि बेशिस्त पार्किंग यामुळे पादचाऱ्यांसाठी रस्ते धोकादायक झाले आहेत. सायकल ट्रॅक केवळ नावापुरते आहेत. असुरक्षित रस्ते शहरातील अनेक रस्त्यांवर सिग्नल व्यवस्थित काम करत नाहीत किंवा ब्लिंकर्स रात्री बंद असतात. रस्त्यांवरील खड्डे, उघड्या गटारे आणि अंधारात बंद झालेले पथदिवे यामुळे अपघातांचे प्रमाण वाढले आहे.
विकासाचा उद्देश विसरला?
निवडणुकीपूर्वी घोषणा होणारे हजारो कोटी रुपयांचे प्रकल्प निश्चितच महत्त्वाचे आहेत. पण, विकास म्हणजे केवळ काँक्रीटचे जंगल आणि भव्य इमारती नव्हे. खरा विकास तो असतो, ज्यामुळे सामान्य नागरिकांचे जीवन सुरक्षित, आरोग्यदायी आणि तणावमुक्त होते.
पुणेकरांना आज उड्डाणपुलांपेक्षा अधिक गरज आहे ती सुरक्षित फूटपाथ, प्रभावी सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्था, रात्रीच्या वेळी निर्भयपणे रस्त्यावर फिरण्याची हमी आणि प्रदूषणमुक्त हवामानाची.
सत्ताधारी पक्षाने या भव्य विकासकामांच्या झडपेत, पुणेकरांच्या मूलभूत गरजा आणि सुरक्षिततेकडे दुर्लक्ष करू नये. केवळ उद्घाटनांची झड आणि जाहिरातींचा पाऊस यावर निवडणुकीची गणिते अवलंबून नसतात, तर सामान्य नागरिकांच्या रोजच्या जगण्यातील सुधारणा हाच खरा ‘विकास’ असतो, हे त्यांना विसरून चालणार नाही.
