सावधान! गरिबाचं पोर राबलं तर कायदा डोकं काढतो, आणि श्रीमंताचं पोर राबलं तर तोच कायदा ‘मुजरा’ करतो!
अथांग गर्दीत एखाद्या सिग्नलवर दोन वेळच्या भाकरीसाठी राबणाऱ्या ‘त्या’ गंग्या-मंग्याला जेव्हा पोलीस उचलून नेतात, तेव्हा कायदा तावातावाने ओरडतो— “हा बाल गुन्हेगारीचा प्रकार आहे! हे बालकामगार आहेत!” पण त्याच वेळी, झगमगत्या दिव्यांच्या झोतात, एअरकंडिशन स्टुडिओमध्ये एखाद्या श्रीमंत बापाचे पोर रात्र-रात्र जागून ‘शॉट्स’ देत असते, तेव्हा हाच कायदा आणि हाच समाज हाताच्या टाळ्या वाजवून ओरडतो— “वा! काय हा बालकलाकार! किती गोड अभिनय करतोय!” अहो, हा कोणता न्याय? आणि ही कसली समता? पोटाच्या खळगीसाठी राबला तर तो ‘गुन्हा’ आणि चॅनेलच्या टीआरपीसाठी राबला तर तो ‘वारसा’?
कायद्याची ही ‘तमाशा’गिरी!
आम्ही विचारतो, कामाचे स्वरूप बदलले म्हणून मुलांचे बालपण बदलत असते का? सिग्नलवर फुलं विकणाऱ्या पोराच्या हातातली गुलाबाची काडी ही ‘बालकामगाराचे’ लक्षण ठरते, पण सिरीयलमध्ये खोट्या रडण्याचे चटके सहन करणाऱ्या पोराच्या गळ्यातली सोन्याची साखळी त्याला ‘कलाकार’ ठरवते. दोन्ही ठिकाणी मुलाचा घाम गाळला जातोय, दोन्ही ठिकाणी त्याचे खेळण्याचे वय मारले जातेय आणि दोन्ही ठिकाणी कुणीतरी तिसराच त्याच्या जीवावर गब्बर होतोय!
दोन फुटपट्टीचा हा खेळ
गरीबाचा मुलगा : राबला तर पोलीस कोठडी किंवा सुधारगृह.
श्रीमंताचा मुलगा : राबला तर अवॉर्ड्स, इन्स्टाग्राम फॉलोअर्स आणि ग्लॅमर.
अरे, ज्या वयात मुलांनी मातीत लोळायला हवे, विटी-दांडू खेळायला हवा, त्या वयात तुम्ही त्यांच्या हातात एकीकडे कचऱ्याचे पातेले दिले आहे आणि दुसरीकडे स्क्रिप्टचे कागद! फरक फक्त इतकाच की, एकाच्या अंगावर फाटके कपडे आहेत आणि दुसऱ्याच्या अंगावर डिझायनर कपडे. कायद्याने ही जी ‘सोयीची’ व्याख्या केली आहे, ती म्हणजे निव्वळ दांभिकपणाचा कळस आहे.
आमुचा सवाल!
प्रस्थापित व्यवस्थेला आमचा सडेतोड सवाल आहे— बालपण हे फक्त श्रीमंतांच्या पोरांनाच उपभोगण्यासाठी असते का? गरिबाच्या पोराने पोटासाठी कष्ट केले की तुमच्या कायद्याच्या पोटात गोळा येतो, मग त्याच कायद्याचे हात ‘सेलिब्रिटी’ मुलांच्या बाबतीत लकवा मारल्यासारखे का थंड पडतात?
श्रीमंतीच्या झगमगाटात होणारे बालपणाचे शोषण जर ‘कला’ असेल, तर गरिबीच्या उन्हात होणारे कष्ट हा ‘अपराध’ कसा ठरू शकतो? कायद्याच्या डोळ्यावरची ही पट्टी आता उतरवण्याची वेळ आली आहे, नाहीतर हा समाज केवळ एका ‘रंगीत सर्कशी’ पलीकडे काहीही उरणार नाही!
