आधुनिक जीवनशैली, प्रक्रिया केलेले खाद्यपदार्थ आणि जास्त वेळ बसणे यामुळे लाखो लोकांवर फॅटी लिव्हर रोग शांतपणे वाढत आहे. काही प्रकरणांमध्ये औषधे मदत करू शकतात, परंतु काही साध्या दैनंदिन जीवनशैलीच्या निवडीमुळे आश्चर्यकारकपणे मोठा फरक पडू शकतो. हार्वर्ड आणि स्टॅनफोर्ड प्रशिक्षित गॅस्ट्रोएन्टेरोलॉजिस्ट, डॉ. सौरभ सेठी यांनी फॅटी लिव्हर असलेल्या लोकांसाठी तीन पेये सामायिक केली ज्याची ते शपथ घेतात! ही पेये, जेव्हा सक्रिय जीवनशैलीसह, मध्यम प्रमाणात सेवन केली जातात तेव्हा ते एंझाइमची पातळी सुधारून आणि चरबीचे संचय कमी करून यकृतासाठी चमत्कार करू शकतात. ही तीन पेये आहेत:
बीट रस: यकृत-आरोग्य पॉवरहाऊस
डॉ. सेठी एनएएफएलडी विरुद्ध पहिले पेय म्हणून बीटच्या रसाची शिफारस करतात. बीटरूटमध्ये बीटालेन्स नावाच्या संयुगे समृद्ध असतात, जे शक्तिशाली अँटिऑक्सिडंट्स आहेत जे शरीरातील ऑक्सिडेटिव्ह तणाव आणि जळजळ कमी करण्यासाठी ओळखले जातात. ऑक्सिडेटिव्ह ताण हा यकृताच्या नुकसानाचा प्राथमिक चालक आहे, विशेषत: जेव्हा फॅटी यकृत रोग येतो. डॉ. सेठी यांच्या मते, बीटचा रस यकृताच्या पेशींचे संरक्षण करण्यास आणि यकृतामध्ये चरबी जमा होण्यास कमी करण्यास मदत करू शकतो असे अनेक अभ्यासांनी सुचवले आहे. डॉ. सेठी देखील सल्ला देतात की बीटचा रस कमी प्रमाणात सेवन करणे महत्वाचे आहे, कारण ते महत्त्वपूर्ण फायदे देते, परंतु त्यात नैसर्गिकरित्या साखरेचे प्रमाण जास्त असते आणि त्याचे अतिसेवन साखरेचे सेवन वाढवून यकृताच्या संरक्षणात्मक फायद्यांना विरोध करू शकते. त्यामुळे यकृतामध्ये चरबी जमा होण्यास त्रास होतो. ताज्या बीटच्या रसाचा एक छोटा ग्लास, आदर्शपणे पाण्यात मिसळलेला, साखरेवर जास्त भार न टाकता, त्याचे आरोग्य फायदे मिळविण्यासाठी पुरेसा असतो.
ग्रीन टी: कॅटेचिन बूस्टर
डॉ. सेठी यांच्या यादीतील दुसरे पेय म्हणजे ग्रीन टी. आदर्शपणे सर्वांना आवडते, ग्रीन टी हे अँटिऑक्सिडंट पॉवरहाऊस आहे, जे कॅटेचिनने समृद्ध आहे, एपिगॅलोकाटेचिन गॅलेट ईजीसीजीसह एक प्रकारचे अँटीऑक्सिडंट आहे, जे सर्वांमध्ये सर्वात शक्तिशाली घटक आहे. हिरवा चहा गरम किंवा थंड एकतर वापरला जाऊ शकतो आणि बहुतेक लोकांसाठी सुरक्षित आहे. फॅटी यकृत रोग असलेल्या रुग्णांसाठी, डॉक्टर दररोज 2-3 कप पिण्याची शिफारस करतात. हिरवा चहा सामान्यतः सुरक्षित असला तरी, साखर किंवा जास्त गोड पदार्थ घालणे टाळणे महत्वाचे आहे, कारण यामुळे त्याचे यकृत-संरक्षणात्मक फायदे कमी होऊ शकतात. थोडा गोडपणा आवश्यक असल्यास, नैसर्गिक पर्याय जसे की मध, भिक्षू फळ किंवा स्टीव्हिया (एरिथ्रिटॉल ॲडिटीव्हशिवाय) प्राधान्य दिले पाहिजे.
कॉफी: फक्त सकाळचा उत्साह वाढवण्यापेक्षा अधिक प्रदान करते
यकृताच्या आरोग्याच्या चर्चांमध्ये कॉफी हे सर्वात दुर्लक्षित पेयांपैकी एक आहे. पण डॉ. सेठी यांच्या मते नेमके उलटे आहे. डॉ. सेठी म्हणतात, कॉफीच्या सेवनाने फॅटी लिव्हर आणि लिव्हर फायब्रोसिस होण्याचा धोका कमी होतो. कॉफीमध्ये कॅफीन आणि पॉलिफेनॉलसह बायोएक्टिव्ह संयुगे असतात, ज्यात दाहक-विरोधी आणि अँटिऑक्सिडंट गुणधर्म असतात ज्यामुळे यकृताच्या कार्यास फायदा होतो. विशेष म्हणजे, कॉफीचे फायदे जास्त प्रमाणात साखर किंवा मलईसोबत सेवन केल्यावर दिसून येतात. सुरक्षित पर्यायांसह सेंद्रिय कॉफी, काळी किंवा थोडीशी गोड केलेली कॉफी निवडण्याची शिफारस केली जाते. जर तुम्ही कॅफीनसाठी संवेदनशील असाल तर दररोज 1-2 कप मध्यम प्रमाणात सेवन केल्यास यकृत-संरक्षणात्मक फायदे मिळतात.
व्यावहारिक दृष्टीकोन कसा घ्यावा
बीट ज्यूस, ग्रीन टी आणि कॉफी ही तीन पेये यकृताच्या आरोग्यासाठी पूरक फायदे देतात. बीटचा रस, एक नैसर्गिक अँटिऑक्सिडेंट बूस्टर असल्याने, यकृतामध्ये चरबी जमा करणे कमी करते. ग्रीन टी, कॅटेचिनने समृद्ध, यकृत एन्झाइमची पातळी सुधारते. ही शीतपेये आमची शक्तिशाली सहयोगी असली तरी, सक्रिय जीवनशैली आणि संतुलित आहार यांच्या संयोगाने ते सर्वात प्रभावी आहेत. डॉ.सौरभ सेठी यांचाही संयमावर भर; अगदी आरोग्यदायी पेयेचाही जास्त प्रमाणात परिणाम होऊ शकतो, विशेषत: बीट ज्यूस सारख्या साखरयुक्त पेयांसह.ध्येय सारखेच राहते, शाश्वत पद्धती, खूप टोकाच्या नसून, आरोग्याच्या अनेक समस्यांचे निराकरण करू शकतात.
