उद्याचे नागरिक आजच घडले! शिरोलीत विद्यार्थ्यांनी सांभाळली शाळेची धुरा अन् जपले पर्यावरण
पेठवडगाव :
माणूस घडवणं आणि मातीतून दैवत फुलवणं, या दोन्ही गोष्टी दिसायला साध्या; पण त्यामागची साधना ही केवळ अमृताची धार असते! शिरोली पुलाच्या ‘राष्ट्रसेवा प्रशाले’त नुकताच असाच एक मनाला पाझर फोडणारा आणि डोळ्यांत कृतज्ञतेचे अश्रू उभे करणारा सोहळा रंगला. पेठवडगावच्या ‘कॉलेज ऑफ एज्युकेशन’च्या छात्राध्यापकांनी बालमनांवर संस्कारांची अशी काही उधळण केली, की काळजाचा पार ठाव घेतला.
**विद्यार्थ्यांच्या हाती शाळेची धुरा: एका दिवसाचे बाल-गुरुजी!**
५ सप्टेंबरचा तो सूर्य उजाडला, तोच मुळी एक वेगळीच उमेद घेऊन! डॉ. सर्वपल्ली राधाकृष्णन यांच्या जयंतीनिमित्त मुलांनी शिक्षकांची भूमिका वठवायची होती. पण ही केवळ ‘भूमिका’ नव्हती, तर गुरूच्या पायाशी बसून त्यांनी घेतलेला जबाबदारीचा वसा होता.
कोणी हातात खडू धरून फळ्यावर विश्वाचे ज्ञान उतरवत होतं, तर कोणी मुख्याध्यापकाच्या खुर्चीत बसून गंभीर चेहऱ्याने शाळेचा कारभार पाहत होतं. ज्या हातांमध्ये कालपर्यंत फक्त खोड्या आणि खेळ होते, त्याच चिमुकल्या हातांमध्ये जेव्हा शाळेची धुरा आली, तेव्हा त्यांच्या डोळ्यांत उमटलेला आत्मविश्वासाचा आणि जबाबदारीचा प्रकाश पाहण्यासारखा होता! शिक्षकाच्या खुर्चीत बसल्यावर मुलांच्या तोंडून निघणारे ते शब्द ऐकून उपस्थित मोठ्यांच्याही नजरा पाणावल्या. “सर, शिक्षक होणं किती कठीण असतं, हे आज कळलं!” ही जेव्हा एका विद्यार्थ्याने मनोगतात कबुली दिली, तेव्हा तिथे उपस्थित असलेल्या प्रत्येक शिक्षकाचे हृदय भरून आले.
**शाडूची माती नि भक्तीचा पाझर: ‘मातीचा गणपती, पर्यावरणाची भक्ती’**
शिक्षक दिनाचा हा भावुक सोहळा मनात घर करत असतानाच, ८ सप्टेंबरला शाळेच्या प्रांगणात दुसरं एक निसर्गरम्य दृश्य अवतरलं. अमन सलीम शेख या गुणी कलावंताच्या मार्गदर्शनाखाली मुलांसाठी ‘पर्यावरणपूरक गणेशमूर्ती’ तयार करण्याची कार्यशाळा भरली होती.
मातीचा एक गोळा हातात घेऊन जेव्हा त्या चिमुकल्या बोटांनी बाप्पाचा आकार कोरायला सुरुवात केली, तेव्हा वाटलं—इथे मातीला आकार मिळत नव्हता, तर विद्यार्थ्यांच्या संवेदनशीलतेलाच एक सुंदर वळण मिळत होतं! शाडूच्या मातीचा वास आणि मुलांच्या चेहऱ्यावरचा आनंद, याने अवघं प्रांगण न्हाऊन निघालं होतं. “प्लास्टिक आणि रासायनिक रंगांनी आपल्या आईसारख्या धरित्रीला दुखवू नका, मातीचा बाप्पा आणा आणि निसर्गाची भक्ती करा,” हा धडा जेव्हा या मुलांनी प्रात्यक्षिकातून शिकला, तेव्हा काळाच्या पटावर एक सुंदर संस्कार कोरला गेला.
**संस्कारांचा सुरेख संगम**
पेठवडगाव बी.एड. कॉलेजच्या प्राचार्या डॉ. सौ. चौगुले-निर्मळे आर. एल. आणि राष्ट्रसेवा प्रशालेचे मुख्याध्यापक श्री. ए. पी. चौगुले यांच्या अध्यक्षतेखाली पार पडलेला हा सोहळा केवळ एक शैक्षणिक उपक्रम नव्हता. प्रा. पाटील, प्रा. चौगुले एस.एस. आणि प्रा. चौगुले पी.आर. यांच्या मार्गदर्शनाखाली छात्राध्यापकांनी पेरलेले हे विचार-बीज उद्याच्या भविष्यात नक्कीच एक वटवृक्ष बनेल.
मुलांच्या हातात एका दिवशी खडू दिला आणि दुसऱ्या दिवशी माती दिली… पण नकळत त्यांच्या मनात ‘माणुसकी’ आणि ‘निसर्गप्रेमाची’ जी मूर्ती घडली, ती कधीही न विरघळणारी आहे! शिरोलीच्या या बाल-शिक्षकांनी आणि चिमुकल्या मूर्तिकारांनी सांगून टाकलं—*संस्कार जर साधे, सोपे आणि मातीशी जोडलेले असतील, तर ते थेट मनाला पाझर फोडतात!*
