आजकाल सर्व सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवर “10-मिनिट लेग-एलिव्हेशन” चा व्हायरल ट्रेंड आहे. अनेकांचा असा दावा आहे की ही सराव अवघ्या दहा मिनिटांत 8 तासांची विश्रांती देऊ शकते. लोकप्रिय फिटनेस ट्रेनर जस्टिन अगस्टिन, ज्यांचे इंस्टाग्रामवर 2 दशलक्षाहून अधिक फॉलोअर्स आहेत, यांनी देखील दहा मिनिटांच्या लेग एलिव्हेशन सरावाच्या फायद्यांची यादी करणारी एक पोस्ट शेअर केली आहे. जरी “8 तास विश्रांती” अतिशयोक्तीपूर्ण वाटू शकते, परंतु विज्ञान असे सुचवते की ही सराव उत्तम रक्त परिसंचरण आणि रक्तवहिन्यासंबंधी आरोग्यासाठी फायदे देऊ शकते.
पाय उंच करण्याचा सराव कसा करावा
- पलंगावर किंवा जमिनीवर पाठीवर सपाट झोपा
- दोन्ही पाय उंच करा जेणेकरून ते डोळ्याच्या पातळीपेक्षा वर असतील
- पायांना आरामात आधार देण्यासाठी उशा किंवा कुशन वापरा
- एका सत्रासाठी सुमारे 10-मिनिटांचे लक्ष्य ठेवा
पाय उंचावण्याच्या फायद्यांबद्दल विज्ञान काय म्हणते
वैज्ञानिक संशोधन आणि समवयस्क-पुनरावलोकन केलेले लेख पाय उंचावण्याच्या काही आरोग्य फायद्यांचे पुरावे देतात.
रक्त परिसंचरण सुधारले ए अभ्यास एनआयएचने केलेल्या पुनरावलोकनात असे आढळून आले की पाय उंचावल्याने तीव्र शिरासंबंधी अपुरेपणा असलेल्या व्यक्तींमध्ये त्वचेचा रक्त प्रवाह अंदाजे 40-45% वाढतो. या सुधारणेचे श्रेय वर्धित मायक्रोक्रिक्युलेटरी प्रवाह वेगास देण्यात आले. द्रव जमा होणे किंवा सूज कमी करतेपाय उंचावण्यामुळे खालच्या अंगातील अतिरिक्त द्रव काढून टाकण्यास मदत होते, सूज कमी होते. मध्ये प्रकाशित केलेला एक अभ्यासकोरियन फूट अँड एंकल सोसायटीचे जर्नल पोस्टऑपरेटिव्ह तीव्र घोट्याच्या फ्रॅक्चर असलेल्या रूग्णांमध्ये सूज कमी होण्यावर पायांच्या उंचीच्या प्रभावाची तपासणी केली. या अभ्यासात असे आढळून आले आहे की दोन्ही पाय उंच आणि खालच्या उंचीमुळे पायांची सूज आणि वेदना प्रभावीपणे कमी होते.
- या विशिष्ट अभ्यासातून असा निष्कर्षही निघाला आहे की कमी पायांची उंची सूज कमी करण्यासाठी पुरेशी आहे आणि रुग्णांसाठी अधिक आरामदायक आहे.
हृदयाच्या कार्यास समर्थन देते आणि रक्तदाबए अभ्यास BMC ऍनेस्थेसियोलॉजी मध्ये प्रकाशित आणि NIH द्वारे पुनरावलोकनात असे आढळून आले की स्पाइनल ऍनेस्थेसिया दरम्यान निष्क्रिय पाय उंचावण्याने पोस्टरल हायपोटेन्शन (कमी रक्तदाब) च्या घटना लक्षणीयरीत्या कमी केल्या आहेत. ज्या महिलांनी त्यांचे पाय उंच केले त्यांच्या रक्तदाबात नसलेल्यांच्या तुलनेत सुमारे 50% कमी थेंब होते.सोप्या भाषेत, अभ्यास असे सुचवितो की पाय वाढवण्याचा व्यायाम निरोगी रक्तदाब राखण्यास, हृदयाच्या कार्यक्षमतेस समर्थन आणि कमी रक्त प्रवाहाशी संबंधित बेहोशी कमी करण्यास मदत करू शकतो. ही एकंदर प्रक्रिया शरीराला अधिक आरामदायी वाटण्यास मदत करू शकते आणि विश्रांती आणि शांततेची भावना वाढवू शकते. असलेल्या लोकांसाठी फायदेशीर अशुद्ध रक्तवाहिन्या फुगून झालेल्या गाठींचा नसाअभ्यास असे सुचवितो की पाय उंच केल्याने खालच्या अंगांच्या नसांमधील दबाव कमी होण्यास मदत होते, जे विशेषतः वैरिकास नसलेल्या किंवा तीव्र शिरासंबंधी अपुरेपणा असलेल्या लोकांसाठी उपयुक्त आहे.NIH अभ्यास शिरासंबंधीच्या पायाचे व्रण आणि जुनाट शिरासंबंधीचा रोग असलेल्या रुग्णांमध्ये पाय उंचावल्याने रक्तवाहिनीचा शिरासंबंधीचा दाब लक्षणीयरीत्या कमी होतो. शिरामधील दाब कमी केल्याने पाय दुखणे, सूज येणे आणि जडपणा यासारख्या लक्षणांपासून मुक्त होण्यास मदत होते.पाय उंच करणे ही एक सुरक्षित सराव आहे परंतु काही लोकांसाठी ते धोकादायक असू शकते. गंभीर हृदय व रक्तवाहिन्यासंबंधी रोग असलेले लोक, पायांमध्ये रक्ताच्या गुठळ्या झाल्याचा इतिहास असलेल्या व्यक्ती, गर्भवती महिला, उच्च रक्तदाब असलेले लोक किंवा अलीकडेच शस्त्रक्रिया झालेल्या व्यक्तींनी पाय उंच करण्याचा प्रयत्न करण्यापूर्वी आरोग्यसेवा व्यावसायिकांचा सल्ला घ्यावा.अस्वीकरण: हा लेख केवळ माहितीच्या उद्देशाने आहे आणि व्यावसायिक सल्ला देत नाही. लेग एलिव्हेशन सराव सराव करण्यापूर्वी व्यक्तींनी कोणतीही गुंतागुंत टाळण्यासाठी वैद्यकीय व्यावसायिकांचा सल्ला घ्यावा.
