इचलकरंजीच्या मातीतला ‘फौजदारी’ हिरा: ॲड. मेहबूब बाणदार यांचा संघर्षमय जीवनप्रवास
– विशेष लेख: ॲड. शिवराज चुडमुंगे
इचलकरंजी: माणूस नशिबाने मोठा होतो असं म्हणणाऱ्यांनी एकदा इचलकरंजीच्या कोर्टाच्या आवारात फेरफटका मारावा आणि ॲड. मेहबूब बाणदार नावाच्या वादळाचा इतिहास तपासावा! नियती जेव्हा एखाद्या माणसाच्या ताटात संघर्षाचे वाढते, तेव्हा काही माणसं कोमेजून जातात, तर काही बाणदार साहेबांसारखी त्या संघर्षालाच आपली ‘बॅट’ बनवून संकटांचे चेंडू सीमापार भिरकावून देतात. आज या हरहुन्नरी वकिलाचा वाढदिवस. हा केवळ एका वकिलाचा वाढदिवस नाही, तर जिद्दीचा, संस्कारांचा आणि ‘शून्यातून विश्व’ निर्माण करणाऱ्या एका ऊर्जेचा उत्सव आहे.
आई : यशाच्या पाठीमागची ‘माउली’
बाणदार साहेबांच्या आयुष्याची ‘पिच’ सुरुवातीला खूपच खडतर होती. पण तिथे पाठीशी उभी होती ती त्यांची माउली! गरिबीचे चटके सोसत असतानाही, “माझ्या पोराने ताठ मानेने जगावं,” हे स्वप्न पाहणाऱ्या आईने त्यांच्यावर जे संस्कार केले, तीच त्यांची खरी ‘वकिली’ आहे. आईच्या कष्टाची आणि घामाची किंमत बाणदार साहेबांनी आज आपल्या कर्तृत्वाने फेडली आहे. ज्या घरात कधी अठराविश्व दारिद्र्य होतं, आज तिथे यशाचा झेंडा दिमाखात फडकत आहे, यातच त्या माउलीच्या संस्कारांचे यश आहे.
शिक्षकी पेशा ते काळा कोट: संघर्षाची ‘कसोटी’
आयुष्याच्या सुरुवातीला परिस्थितीने त्यांना आरसा दाखवला, पण बाणदार साहेबांनी त्या आरशालाच आव्हान दिलं. पोटाची खळगी भरण्यासाठी खाजगी क्लासेसमध्ये विद्यार्थ्यांना शिकवणारा हा शिक्षक कधी ‘कायदा’ हातात घेऊन अन्यायाविरुद्ध लढू लागला, हे अनेकांना कळलंच नाही. शिकवता शिकवता स्वतः शिकणं आणि प्रतिकूल परिस्थितीत वकिलीची पदवी मिळवणं, ही काही खाऊची गोष्ट नाही. आज इचलकरंजीच्या कोर्टात जेव्हा बाणदार साहेब उभे राहतात, तेव्हा त्यांच्या शब्दांत एक जरब असते, एक दहशत असते आणि त्याहूनही मोठा ‘आदर’ असतो!
क्रिकेट: वयाच्या मैदानातली ‘सलामी’
माणूस वयाने म्हातारा होतो, पण ज्याच्या रक्तात क्रिकेट आहे, तो कधीच निवृत्त होत नाही. बाणदार साहेबांचं क्रिकेटवरचं प्रेम म्हणजे ‘जीव की प्राण’. आजही कोर्टाच्या फाईल्स बाजूला सारून जेव्हा ते पांढऱ्या कपड्यांत मैदानात उतरतात, तेव्हा तरुण पोरांनाही फुटणारा घाम पाहण्यासारखा असतो. आजही ते ‘ओपनिंग’लाच येतात. जणू नियतीला सांगत असतात, “मैदान कोणतंही असो, पहिली ओव्हर मीच खेळणार!” कोर्टातल्या खटल्यासारखीच मैदानातली त्यांची फलंदाजी चिवट आहे. तिथेही ते ‘डिफेन्स’ करतात आणि संधी मिळताच ‘आक्रमक’ होऊन चौकार-षटकारही ठोकतात.
एक संवेदनशील ‘ऑलराउंडर’
यश डोक्यात गेलं की माणूस जमिनीला विसरतो, पण बाणदार साहेब आजही मातीत पाय रोवून आहेत. गरिबांना मदत करताना त्यांचा हात कधीच आखडता नसतो. शिक्षक, वकील आणि खेळाडू या तिन्ही भूमिका त्यांनी अशा काही निभावल्या आहेत की, त्यांना ‘ऑलराउंडर’ म्हणणं हे केवळ विशेषण उरत नाही, तर ती त्यांची ओळख बनली आहे.
अशा या दिलदार, डॅशिंग आणि ‘मैदानातल्या वकिलाला’ वाढदिवसाच्या कोटी कोटी शुभेच्छा! बाणदार साहेब, तुमची ही ‘बॅटिंग’ अशीच सुरु राहू दे, आणि इचलकरंजीच्या न्यायालयात तुमच्या युक्तिवादाचा दरारा असाच कायम राहू दे..!
शुभेच्छुक :ॲड. शिवराज चुडमुंगे
माजी अध्यक्ष, इचलकरंजी वकील संघटना
कोल्हापूर जिल्हा अध्यक्ष, भाजप कायदा आघाडी (पूर्व ग्रामीण)
