डॉ. तुषार निकाळजे यांच्या ‘भारतीय निवडणूक प्रणाली’ पुस्तकाचा महाराष्ट्रातील तीन विद्यापीठांच्या अभ्यासक्रमात समावेश
पुणे : विद्यापीठ अनुदान आयोगाने (UGC) जाहीर केलेल्या ‘नवीन शैक्षणिक धोरण २०२०’ (NEP) नुसार महाराष्ट्रातील विद्यापीठांनी आपले अभ्यासक्रम अद्ययावत करण्यास सुरुवात केली आहे. याच धोरणांतर्गत डॉ. तुषार निकाळजे लिखित ‘भारतीय निवडणूक प्रणाली’ या महत्त्वपूर्ण पुस्तकाचा समावेश महाराष्ट्रातील तीन प्रमुख विद्यापीठांच्या राज्यशास्त्र विषयाच्या अभ्यासक्रमात ‘संदर्भ पुस्तक’ म्हणून करण्यात आला आहे.
या विद्यापीठांमध्ये झाला समावेश
डॉ. निकाळजे यांच्या पुस्तकाची निवड खालील विद्यापीठांच्या अभ्यास मंडळांनी केली आहे: १) पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर सोलापूर विद्यापीठ २) स्वामी रामानंद तीर्थ मराठवाडा विद्यापीठ, नांदेड ३) कवयित्री बहिणाबाई चौधरी उत्तर महाराष्ट्र विद्यापीठ, जळगाव
अभ्यासक्रमातील महत्त्वाचे विषय
बी.ए. द्वितीय व तृतीय वर्षाच्या विद्यार्थ्यांना या पुस्तकाद्वारे निवडणूक प्रक्रियेतील विविध पैलूंचे सखोल ज्ञान मिळणार आहे. यात प्रामुख्याने खालील विषयांचा समावेश आहे:
निवडणुकांचे राजकारण आणि निवडणूक प्रचार.
निवडणूक कार्यपद्धती (भाग १ व २).
निवडणूक व्यवस्थापन.
कौशल्य आधारित ज्ञान प्रदान करणारा ‘जॉब ओरिएंटेड’ कोर्स.
डॉ. निकाळजे यांचा गौरवशाली प्रवास
डॉ. तुषार निकाळजे हे एका विद्यापीठाचे सेवानिवृत्त शिक्षकेतर कर्मचारी असून त्यांनी ‘भारतीय निवडणूक प्रणाली’ या विषयावर संशोधन करून पीएच.डी. पदवी संपादन केली आहे. विशेष म्हणजे, २०१६ ते २०२१ या काळातही राज्यातील सहा विद्यापीठे आणि तीन स्वायत्त महाविद्यालयांनी त्यांच्या या पुस्तकाचा संदर्भ ग्रंथ म्हणून स्वीकार केला होता.
त्यांच्या या शैक्षणिक योगदानाची दखल घेऊन ‘इंडिया बुक ऑफ रेकॉर्ड’ मध्ये त्यांची नोंद भारतातील ‘सर्वात स्पर्धात्मक कौशल्य असलेले शिक्षकेतर कर्मचारी’ म्हणून करण्यात आली आहे. एका शिक्षकेतर कर्मचाऱ्याने लिहिलेले पुस्तक राज्यातील अनेक विद्यापीठांच्या अभ्यासक्रमात समाविष्ट होण्याची ही एक दुर्मिळ आणि अभिमानास्पद घटना मानली जात आहे.
