सत्ताकारण, निष्ठा आणि सामान्य जनता: बदलत्या राजकारणाचा बोध

सत्ताकारण, निष्ठा आणि सामान्य जनता: बदलत्या राजकारणाचा बोध

महाराष्ट्राच्या आणि देशाच्या राजकारणात सध्या जो ‘खेळ’ सुरू आहे, त्यातून एक गोष्ट स्पष्ट झाली आहे—राजकारणात तत्त्वे आणि विचारधारा यांपेक्षा ‘सोय’ आणि ‘सत्ता’ याला अधिक महत्त्व प्राप्त झाले आहे.

१. दिवसा भांडण, रात्री  एकत्र: 

आजच्या राजकारणाची अवस्था पाहून सर्वसामान्यांच्या मनात एकच विचार येतो की, “आजचे राजकारण म्हणजे जे दिवसा सर्वांसमोर एकमेकांशी कडाडून भांडतात, पण रात्री पुन्हा सोयीनुसार एकत्र येतात.” नेते टीव्हीवर एकमेकांवर टोकाची टीका करतात, एकमेकांचे उट्टे काढण्याच्या बाषा करतात, ज्यामुळे त्यांचे कार्यकर्ते रस्त्यावर एकमेकांशी भिडतात. परंतु, तेच नेते कॅमेरा बंद झाला की पडद्यामागे गळ्यात गळे घालून बसलेले असतात. हा ‘दिवसाचे भांडण आणि रात्रीची युती’ असा जो प्रकार सुरू आहे, त्यात सामान्य जनतेची मात्र मोठी फसवणूक होत आहे.

२. पडद्यामागचे सत्य: अंतर्गत सर्व एकच?

जनता रस्त्यावर उतरून ज्या नेत्यांसाठी वाद घालते, तेच नेते विधानभवनाच्या कॅन्टीनमध्ये किंवा खासगी सोहळ्यांत एकत्र बसून हास्यविनोद करत असतात. कार्यकर्त्यांसाठी जो संघर्ष ‘जीवन-मरणाचा’ असतो, तो नेत्यांसाठी केवळ ‘वाटाघाटीचा’ विषय असतो. राजकारणात कोणी कधी वेगळा होईल आणि कधी एकत्र येईल, याचा आता कोणताही भरवसा राहिलेला नाही.

३. जनतेने यातून काय बोध घ्यावा?

राजकारण्यांच्या या अनपेक्षित कोलांटउड्यांनंतर जनतेने आता शहाणे होण्याची वेळ आली आहे:

• भावनिक होऊ नका: नेते आपापल्या सोयीनुसार एकत्र येतील किंवा वेगळे होतील. पण त्यांच्यासाठी आपल्या शेजाऱ्याशी, मित्राशी किंवा नातेवाईकांशी असलेले संबंध बिघडवू नका.

• नेत्यांपेक्षा धोरणांना महत्त्व द्या: व्यक्तीपूजेच्या नादात आपण आपली विवेकबुद्धी गहाण ठेवतो. नेता कितीही मोठा असला तरी तो बदलू शकतो, पण तुमचे प्रश्न (बेरोजगारी, महागाई) कायम राहतात.

• कार्यकर्त्यांनी मर्यादा ओळखावी : राजकीय पक्षाचा कार्यकर्ता असणे गैर नाही, पण नेत्याच्या एका शब्दासाठी स्वतःचे आयुष्य किंवा करिअर पणाला लावणे चुकीचे आहे. लक्षात ठेवा, संकटाच्या वेळी तुमचा नेता नाही, तर तुमचे कुटुंबच तुमच्या पाठीशी उभे राहते.

निष्कर्ष

राजकारण हा ‘संभाव्यतेचा खेळ’ आहे. जर नेते सत्तेसाठी त्यांचे हेवेदावे विसरून एकत्र येऊ शकतात, तर जनतेनेही आपल्या हक्कासाठी आणि विकासासाठी संघटित होणे गरजेचे आहे. आपण कोणाचे ‘आंधळे भक्त’ न होता एक ‘जागृत नागरिक’ म्हणून वागलो, तरच या भरडल्या जाणाऱ्या जनतेला न्याय मिळेल .