सरणावरची राख होण्यापेक्षा कुणाचे तरी ‘प्राण’ व्हा! करवीर नगरीत माणुसकीचा महाकुंभ!

शिवाजी विद्यापीठात देहांगदानाचा जागर; अंधश्रद्धेच्या काळोखावर विज्ञानाचा लखलखीत प्रहार

कोल्हापूर | २४ फेब्रुवारी २०२६

माणूस जन्माला येतो तेव्हा रडत असतो, पण जाताना त्याने कुणाला तरी हसवून जावे, यातच मानवी जन्माचे सार्थक आहे! करवीर नगरीच्या मातीत, जिथे राजर्षी शाहू महाराजांनी समतेचा विचार पेरला, त्याच मातीत आज एका आगळ्यावेगळ्या ‘दानशूरतेचा’ रणसंग्राम पाहायला मिळाला. शिवाजी विद्यापीठाच्या राजर्षी शाहू सिनेट सभागृहात रंगलेली ही ‘एकदिवसीय देहांगदान कार्यशाळा’ म्हणजे केवळ चर्चा नव्हती, तर ती मृत्यूलाही ‘अमर’ करण्याची एक वैज्ञानिक किम्या होती!

जळणाऱ्या लाकडांपेक्षा धडधडणाऱ्या हृदयाला महत्त्व द्या!

“मेल्यावर शरीराची राख होणारच आहे, मग तेच अवयव कुणाच्या तरी आयुष्याचा प्रकाश का बनू नयेत?” हा जळजळीत सवाल या कार्यशाळेत तज्ज्ञांनी उपस्थित केला. निमित्त होते ‘मासिक शिखरावरी’च्या दशकपूर्तीचे. पण या निमित्ताने अवयवदान आणि देहदान या विषयावर जी वैचारिक घुसळण झाली, ती पाहून वाटले की, आता महाराष्ट्रातील अंधश्रद्धेचे डोंगर नक्कीच कोसळणार!

शंकांचे निरसन आणि विज्ञानाचा विजय

अवयवदान केल्यावर पुढच्या जन्मी माणूस पांगळा जन्माला येतो का? मेंदू मृत (Brain Dead) म्हणजे नक्की काय? धर्माचा याला विरोध आहे का? अशा खुळचट शंकांच्या जळमटांनी भरलेल्या समाजाला तज्ज्ञांनी आरसा दाखवला. डॉ. मीरा सुरेश, डॉ. कैलास जवादे, डॉ. अमोल कोडोलीकर आणि पुण्याचे धडाडीचे कार्यकर्ते श्रीकांत आपटे (काका) यांनी आपल्या अमृतवाणीने उपस्थितांना मंत्रमुग्ध केले. “अवयवदानाला जात नसते, धर्म नसतो आणि वयही नसते; असते ती फक्त माणुसकी!” हा संदेश त्यांनी घराघरांत पोहोचवला.

संस्थांचा सहभाग आणि तरुणाईचा जोश

यशोदर्शन फाऊंडेशनचे योगेश अग्रवाल यांनी या चळवळीचा पाया रचला, तर सुरेश केसरकर यांनी कृतज्ञता व्यक्त केली. या महाकुंभात केवळ पांढऱ्या कोटातले डॉक्टरच नव्हते, तर रोटरी क्लब, एनएसएसचे सळसळत्या रक्ताचे तरुण, आणि कित्येक सेवाभावी संस्थांचे प्रतिनिधी खांद्याला खांदा लावून उभे होते. प्रत्येकाच्या हातात ‘रोपटे’ देऊन त्यांचे स्वागत करण्यात आले, जे जणू नव्या आयुष्याच्या पुनर्जन्माचेच प्रतीक होते!

अहो, मरण तर सर्वांनाच येणार आहे! पण मेल्यानंतरही कुणाच्या तरी डोळ्यांनी हे जग पाहणे, कुणाच्या तरी श्वासात जिवंत राहणे, यापेक्षा मोठे पुण्य कुठल्या पोथीपुस्तकात लिहिले आहे? कोल्हापूरच्या या कार्यशाळेने आज महाराष्ट्राला एक नवी दिशा दिली आहे. आता वेळ आली आहे, केवळ टाळ्या वाजवण्याची नाही, तर ‘अवयवदानाचा’ संकल्प करून स्वतःला अजरामर करण्याची!