मार्कांचे ‘बंडल’ की संस्कारांचे ‘भांडवल’? प्रा डॉ. श्वेता चौगुले यांच्या विचारांचा वस्तुनिष्ठ आरसा.!
आजच्या या ‘टक्केवारी’च्या शर्यतीत, जिथे पाल्यापेक्षा त्याचे गुणपत्रकच (Report Card) जास्त नाचवले जाते, तिथे प्रा. डॉ. श्वेता चौगुले यांनी मांडलेला विचार म्हणजे पालकांच्या डोळ्यात झणझणीत अंजन घालणारा प्रकार आहे. ‘मुलांचे मार्क महत्त्वाचे की संस्कार?’ हा प्रश्न विचारतानाच, आजचा समाज ‘माणूस’ घडवायला विसरला असून फक्त ‘मार्क्सवादी’ यंत्रं तयार करण्यात मग्न असल्याचे विदारक सत्य त्यांनी समोर मांडले आहे.
https://www.instagram.com/reel/DVLrATcDNrS/?igsh=ajVsbjRmMHhicmEz
यंत्रांची शाळा की माणसांची?
आमच्या काळी शाळेत गुरुजी ‘शहाणा’ होण्याचे आशीर्वाद द्यायचे, आजचे पालक ‘पहिला ये’ असा अट्टाहास धरतात. अहो, ९५ टक्के मिळवून जर पोरगा म्हाताऱ्या बापाला वृद्धाश्रमात सोडत असेल, तर त्या ९५ टक्क्यांना काय चुलीत घालायचे? श्वेता चौगुले यांनी अत्यंत मार्मिकपणे स्पष्ट केले आहे की, मार्क हे फक्त नोकरीचे साधन असू शकतात, पण संस्कार हे जीवन जगण्याचे ‘संविधान’ आहेत. ### संस्कारांचा ‘दुष्काळ’ आणि मार्कांचा ‘पूर’
आज गल्लीतल्या प्रत्येक पोराला ९० टक्क्यांच्या वर मार्क आहेत. पण त्याच पोराला रस्त्यावर पडलेल्या माणसाला हात देण्याची बुद्धी होत नाही. हे कसले शिक्षण?
मार्क: तुम्हाला परीक्षेत उत्तीर्ण करतात.
संस्कार: तुम्हाला आयुष्यात उत्तीर्ण करतात.
श्वेताताईंच्या मते, मार्क हे कागदावरचे आकडे आहेत, जे कालांतराने पुसले जातात. पण आई-वडिलांनी दिलेली मूल्ये ही काळजात कोरलेली असतात, जी माणसाला संकटाच्या वेळी कोसळण्यापासून वाचवतात.
रोखठोक सवाल !
अहो पालकांनो, आपल्या पोराला ‘इंजिनिअर’ जरूर बनवा, पण त्याआधी त्याला ‘माणूस’ तरी बनवा! विज्ञानाच्या युगात वावरताना विवेकाची साथ सुटली, की विनाशाचा मार्ग मोकळा होतो. श्वेता चौगुले यांचा हा लढा त्याच विवेकबुद्धीसाठी आहे.
“ज्या शिक्षणाने नम्रता येत नाही, ज्या मार्कांनी अहंकार वाढतो आणि ज्या ज्ञानाने माणुसकी हरवते, ते शिक्षण म्हणजे केवळ डोक्यावर लादलेले ओझे आहे!”
निष्कर्ष
गुणांच्या मागे धावताना संस्कारांच्या पाऊलखुणा पुसल्या जाणार नाहीत, याची काळजी घेण्याची वेळ आता आली आहे. श्वेता चौगुले यांनी दिलेला हा इशारा केवळ लेख नसून, ती एक ‘शिक्षण क्रांतीची’ हाक आहे. चला, मार्कांचे इमले उभे करण्यापेक्षा संस्कारांची भक्कम पायाभरणी करूया!
