विशेष अग्रलेख : एकाच वेळी हजारो स्वाक्षऱ्या, पण नजरा पुण्याच्या पुस्तकावर! ‘गिनीज’च्या इतिहासात मराठीचा प्रवेश..!
पुण्याला ‘विद्येचे माहेरघर’ म्हटले जाते ते अगदी यथार्थच आहे. आजवर या पवित्र भूमीने ज्ञानेश्वर-तुकारामांपासून ते आधुनिक विचारवंतांपर्यंत अनेक थोर व्यक्तिमत्त्वांच्या लेखणीचे वैभव अनुभवले आहे. आता पुण्याची हीच समृद्ध ज्ञानपरंपरा थेट सातासमुद्रापार, लंडनच्या ‘गिनीज बुक ऑफ वर्ल्ड रेकॉर्ड्स’च्या दारात जाऊन धडकली आहे. ही अत्यंत अभिमानास्पद बातमी वाचून प्रत्येक मराठी मनाचा ऊर निश्चितच अभिमानाने भरून येईल. **प्रेस मीडिया लाईव्ह**च्या आजच्या **अग्रलेखातून** याच जागतिक गौरवाचा वेध घेणे आम्हास अत्यंत भूषणावह वाटत आहे.
चेन्नई येथील ‘ईएसएन पब्लिकेशन’ आणि ‘गिनीज बुक’ यांच्या वतीने भारतात एक अभिनव प्रयोग आयोजित केला गेला आहे—”एकाच वेळी जास्तीत जास्त लेखकांनी स्वतःच्या पुस्तकावर स्वाक्षरी करण्याचा विश्वविक्रम!” ही अत्यंत अद्भूत आणि देखणी संकल्पना आहे. एरवी जगभरात क्रीडा क्षेत्रातील किंवा अचाट कृत्यांचे अनेक विक्रम आपण ऐकतो. परंतु लेखणीचा, अक्षरांचा आणि ज्ञानाचा असा अभूतपूर्व सामूहिक सोहळा साजरा व्हावा आणि याची नोंद जागतिक पातळीवर व्हावी, हा एक महान सांस्कृतिक चमत्कारच म्हणावा लागेल. आणि या ऐतिहासिक चमत्काराचे मानकरी ठरले आहेत आपल्या पुण्याचे सुपुत्र—डॉ. तुषार निकाळजे.!
या जागतिक सोहळ्यात विविध भाषांचे लेखक एकत्र येणार असले, तरी संपूर्ण महाराष्ट्राच्या नजरा पुण्याच्या पुस्तकावर खिळल्या आहेत. डॉ. निकाळजे यांच्या **”भारतीय निवडणूक प्रणाली, स्थित्यंतरे व आव्हाने”** या मराठी पुस्तकाची या जागतिक विक्रमासाठीं सन्मानपूर्वक निवड करण्यात आली आहे. विशेष म्हणजे, हे पुस्तक केवळ साहित्यिक स्वरूपाचे नसून अत्यंत अभ्यासपूर्ण आहे. महाराष्ट्रातील नऊ नामांकित विद्यापीठे आणि चार स्वायत्त महाविद्यालये यांनी मिळून तब्बल चौदा वेगवेगळ्या अभ्यासक्रमांसाठी या पुस्तकाला ‘संदर्भ ग्रंथ’ म्हणून मान्यता दिली आहे. याचा अर्थ, महाराष्ट्रातील राज्यशास्त्र विषयाचा अभ्यास करणारे असंख्य तरुण आज डॉ. निकाळजे यांच्या मार्गदर्शनाचा आणि बुद्धिमत्तेचा लाभ घेत आहेत.
या प्रसंगी डॉ. निकाळजे यांनी व्यक्त केलेल्या भावना त्यांच्या अभ्यासू वृत्तीची साक्ष देतात. “भारत हा जगातील सर्वात मोठा आणि यशस्वी लोकशाही देश म्हणून ओळखला जातो आणि यामध्ये आपली निवडणूक प्रणाली अत्यंत महत्त्वाची भूमिका बजावते,” असे प्रतिपादन त्यांनी केले आहे. भारताकडे असलेले आशियाई निवडणूक फेडरेशनचे अध्यक्षपद आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील वाढती घोडदौड पाहता, डॉ. निकाळजे यांचे हे पुस्तक जागतिक पातळीवर देशाची मान अधिक उंच करेल यात तीळमात्र शंका नाही.
परंतु मराठी भाषिक म्हणून आपल्यासाठी सर्वात आनंदाची गोष्ट दुसरीच आहे. हा विक्रम केवळ एका ग्रंथाचा किंवा एका संशोधकाचा नसून, **मराठी भाषेचा आंतरराष्ट्रीय स्तरावर उमटलेला एक उमदा आणि ठळक ठसा** आहे. एरवी मराठी भाषेच्या अस्मितेबद्दल आणि तिच्या संवर्धनाबद्दल अनेक चर्चा होत असतात. परंतु जेव्हा एखादा मराठी लेखक आपल्या दर्जेदार लेखणीच्या बळावर थेट ‘गिनीज बुक’मध्ये स्थान प्राप्त करतो, तेव्हा मराठी भाषेचे ऐश्वर्य संपूर्ण जगाला मनोमन मान्य करावेच लागते.
या जागतिक विक्रमात समाविष्ट होणारी ही स्वाक्षरी अंकित पुस्तके केवळ ग्रंथालयातील साहित्य उरणार नाहीत, तर ती जगातील तमाम वाचकांसाठी एक संस्मरणीय आणि जिवंत आठवण बनणार आहेत.
पुण्याचे सन्माननीय सुपुत्र डॉ. तुषार निकाळजे यांनी मराठीचा झेंडा जागतिक पातळीवर फडकवला आहे. या ऐतिहासिक यशाची सन्मानपूर्वक दखल घेताना, या **अग्रलेखाच्या** माध्यमातून आम्ही डॉ. निकाळजे यांच्या सिद्धहस्त लेखणीला साष्टांग दंडवत घालतो आणि त्यांच्या भावी जागतिक वाटचालीस अनेक उत्तम शुभेच्छा देतो!
