एक लाखासाठी अडवणूक आणि अकरा पुस्तकांचा मानकरी पदपथावर; महाराष्ट्राच्या विद्यापीठीय नाकर्तेपणाचा हाच का ‘इतिहास’?
पुणे | ज्या मातीने क्रांतीबा जोतिराव फुलेंचा सत्यशोधक विचार दिला आणि सावित्रीमाईंच्या कष्टाने ज्ञानाची दारे उघडली, त्याच महाराष्ट्रात आज ज्ञानाचा लिलाव मांडला गेला आहे! डॉ. तुषार निकाळजे यांसारखा एक प्रकांड पंडित, ज्याच्या नावावर अकरा पुस्तकांचा डोंगर उभा आहे, तो आज विद्यापीठाच्या उंबरठ्यावर उपेक्षित उभा आहे. हा केवळ एका संशोधकाचा अपमान नाही, तर महाराष्ट्राच्या देदीप्यमान शैक्षणिक परंपरेच्या श्रीमुखात लगावलेली ही एक सणसणीत चपराक आहे!
प्रशासनाची ‘बदली’ नको, तर ‘बुद्धी’ भ्रष्ट झालीय!
डॉ. निकाळजे यांनी २०२१ मध्ये ‘विद्यापीठ प्रशासनाचे बदलते स्वरूप’ यावर एका लघु प्रकल्पाचा अर्ज केला होता. मागणी किती? फक्त एक लाख रुपये! अहो, ज्या विद्यापीठात फाईल्स हलवण्यासाठी लाखांची उधळण होते, जिथे चहापाण्याच्या बिलांतच कित्येक संशोधकांचे आयुष्य खर्ची पडते, तिथे एका विद्वान माणसाला एका लाखासाठी वर्षभर ताटकळत ठेवले जाते? अधिकार मंडळाच्या सात सभा झाल्या, आयक्यूएसीच्या चार सभा झाल्या, पण डॉ. निकाळजे यांच्या प्रकल्पाची फाईल कोणत्या ‘कपाटात’ सडली, याचे उत्तर द्यायला कुलगुरूंना वेळ नाही!
निवडणूक आयोगाचा उद्धार, पण विद्यापीठाचा ‘अंधार’!
डॉ. निकाळजे यांची झेप पहा! ज्यांनी निवडणूक आयोगाला दीड कोटींचे पेटंट मोफत देण्याची दानत दाखवली, ज्यांनी ४५०० हून अधिक कर्मचाऱ्यांना आचारसंहितेच्या जाळ्यातून वाचवले, त्या माणसाला साध्या प्राथमिक मुलाखतीला बोलावण्याचे सौजन्यही विद्यापीठाने दाखवले नाही. पदवीधरांना दिशा देणाऱ्या या माणसाला अपात्र ठरवणारे विद्यापीठाचे ‘नियम’ म्हणजे चोराच्या उलट्या बोंबाच म्हणाव्या लागतील!
‘द युनिव्हर्सिटी फाईल्स’ने उघडले भ्रष्टाचाराचे वाभाडे.!
पण निकाळजे हे काही हार मानणारे सामान्य जीव नव्हेत! त्यांनी स्वखर्चाने आरटीआय आणि माहितीचा खजिना उपसून ‘द युनिव्हर्सिटी फाईल्स’ हे पुस्तक लिहून विद्यापीठीय अकार्यक्षमतेचे ‘वस्त्रहरण’च केले आहे. आज हे पुस्तक मुख्यमंत्र्यांच्या दरबारी पोहोचले असून, ते विद्यापीठाच्या सडलेल्या व्यवस्थेचा पंचनामा करणार आहे. परदेशी विद्यापीठांशी स्पर्धा करण्याच्या बाता मारणाऱ्यांनी आधी स्वतःच्या घरातल्या संशोधकांचा आदर करायला शिकावा!
महाराष्ट्राच्या शैक्षणिक घसरणीला हीच प्रवृत्ती जबाबदार आहे. जोपर्यंत गुणवत्तेची पूजा होत नाही आणि प्रशासनातील ‘लाल फिती’चा फास सुटत नाही, तोपर्यंत आमची विद्यापीठे जागतिक नकाशावर शून्यावरच राहणार. डॉ. निकाळजे, तुमचा लढा हा केवळ तुमचा नाही, तर तो या व्यवस्थेने चिरडलेल्या प्रत्येक निष्ठावान संशोधकाचा आहे!
