विठ्ठलाला नवस: “देवा, आमच्या डोक्यात थोडं ज्ञान आणि अंगणात एखादं झाड येऊ दे !”
अशोक मासाळ :
पंढरपूर : कलियुगातील मानवाने सिमेंटची जंगले उभी करून निसर्गाचा गळा आवळायला सुरुवात केली की काय, अशी भीती वाटत असतानाच, मावळच्या वारकऱ्यांनी पंढरीच्या वाळवंटात विठ्ठलनामाच्या गजरासोबतच शुद्ध हवेचा ‘ऑक्सिजन’ वाटण्याचा एक स्तुत्य उपक्रम राबवला. अधिक मासाचे निमित्त साधून ‘जय जवान जय किसान शेतकरी राजा ग्रुप, मावळ’ यांच्या वतीने पंढरपूर येथे संतसाहित्याचा जागर आणि पर्यावरण संवर्धनाचा संदेश देणारा एक अनोखा सोहळा संपन्न झाला. नामदेव पायरी आणि चोखोबा मंदिरासमोर झालेल्या या कार्यक्रमाची बातमी सांगलीचे आमचे प्रतिनिधी अशोक मासाळ यांनी पाठवली आहे.
आजच्या धकाधकीच्या आणि भौतिक सुखांच्या मागे धावणाऱ्या युगात संतांनी दिलेला प्रेम, समता आणि निसर्ग संवर्धनाचा संदेश किती महत्त्वाचा आहे, याची जाणीव या कार्यक्रमातून करून देण्यात आली. मावळच्या वारकऱ्यांनी भक्ती आणि पर्यावरणाचा एक सुंदर संगम घडवून आणला. *”चला हो पंढरी जाऊ, घरोघरी एक तरी झाड लावू”* अशी नवी आणि अत्यंत गरजेची हाक या वारकऱ्यांनी दिली. वड, पिंपळ आणि चिंच यांसारख्या प्राणवायू देणाऱ्या वृक्षांचे महत्त्व सांगताना, निसर्गाचे संतुलन राखले तरच मानवाचे कल्याण होईल, हा विचार अत्यंत प्रभावीपणे मांडण्यात आला.
या सोहळ्याचे मुख्य आकर्षण ठरले ते मावळचे कवीभूषण विठ्ठल दळवी, ज्यांनी संत तुकाराम महाराजांची भूमिका साकारली. केवळ घोषणाबाजीत न अडकता संतांचे विचार प्रत्यक्ष आचरणात आणण्याची आज गरज आहे, हे त्यांनी आपल्या सादरीकरणातून स्पष्ट केले. *”संतविचारांशिवाय महाराष्ट्राचा आणि भारताचा विकास अपूर्ण आहे,”* असे सांगून त्यांनी ज्ञानेश्वरी, गीता आणि गाथा यांचा अभ्यास शालेय शिक्षणात समाविष्ट व्हावा, अशी आग्रही आणि योग्य अपेक्षा व्यक्त केली.
या सोहळ्याला राजाराम आसवले (अध्यक्ष), शंकर गायकवाड (सचिव), मारुती दहातोंडे, तानाजी पोटफोडे, शिवव्याख्याते बाळासाहेब मापारी यांच्यासह मावळ परिसरातील अनेक नामवंत आणि वारकरी मोठ्या संख्येने उपस्थित होते. “जय जवान, जय किसान” या घोषणेचा खरा अर्थ केवळ शब्दांत न राहता तो वृक्षसंवर्धन, गोसंवर्धन आणि संस्कारक्षम समाजनिर्मितीच्या कार्यातून प्रत्यक्षात यावा, असा सामूहिक संकल्प सर्वांनी मिळून सोडला.
केवळ पारंपरिक भक्तीच्या चौकटीत न अडकता, संतांचे विचार डोक्यात घेऊन आणि हातात झाडे लावण्याचा संकल्प घेऊन फिरणारे हे वारकरी समाजाला नवी दिशा देणारे ठरले आहेत. समाजात प्रेम आणि पर्यावरणाची ज्योत पेटवणारा हा सोहळा केवळ डोळे तृप्त करणारा नव्हता, तर संपूर्ण मानवी बुद्धीला अंतर्मुख होऊन विचार करायला लावणारा ठरला.
॥ विठ्ठल विठ्ठल ॥
